OEGANDA – Soms moet je een oplossing niet ver zoeken: de natuur zelf kan minder gunstige omstandigheden voor ‘water en bodem’ verhelpen. Agrobosbouw is zo een op de natuur gebaseerde oplossing. Onze partner KFF, Kyaninga Forest Foundation, zet er op in bij de cacao- en koffietelers in het district Karangura, ten westen van Fort Portal.
Agrobosbouw – de combinatie van bomen en struiken met akkerbouw, veeteelt of tuinbouw – verbetert de bodem, houdt water vast en versterkt het herstel van rivierbuffers in het stroomgebied van de Mpanga. De veerkracht van mens en natuur gaat erop vooruit en de landbouwopbrengsten groeien.
Cacao en koffie
Concreet werkt KFF samen met cacaoboeren in Bundibugyo en arabica-koffietelers in het subdistrict Karangura. KFF verstrekt inheemse boomsoorten aan de boeren en geeft hun praktische trainingen in agrobosbouw.
In Bundibugyo gedijt cacao het beste in de schaduw. Door inheemse bomen bij cacaoboeren te introduceren, ontstaat een gunstiger microklimaat dat gewassen beschermt tegen extreme hitte, rivieroevers stabiliseert, vochtverlies vermindert en de gezondheid van de planten verbetert.
Op dezelfde manier helpen schaduwbomen de arabica-koffieteelt in het subdistrict Karangura: ze reguleren de temperatuur, beschermen de koffieplanten tegen fel zonlicht en verbeteren zo de kwaliteit van de bonen.
Bomen met bonussen
Bomen zorgen voor nog meer gunstige effecten:
- afgevallen bladeren vergaan tot organisch materiaal, dat de bodem verrijkt
- de afhankelijkheid van kunstmest vermindert,
- hun wortels houden meer water vast,
- diepe boomwortels stabiliseren de grond en verhinderen erosie op heuvelachtige plantages,
- grotere biodiversiteit zorgt voor natuurlijke ongediertebestrijding.
Snoeien in plaats van kappen
Agrobosbouw levert ook voor meer inkomsten voor boeren door de verkoop van extra producten zoals fruit, timmerhout en brandhout.
KFF promoot snoeien als een praktische en duurzame manier om bomen te beheren, waar zowel boeren als het milieu baat bij hebben. In plaats van hele bomen om te hakken voor brandhout, leren boeren de bovenste takken zorgvuldig weg te snoeien. Zo kunnen ze regelmatig brandhout oogsten terwijl de boom in leven en productief blijft.
Deze aanpak zorgt ervoor dat bomen nog lang na de eerste oogst hun ‘bonussen’ behouden. Tegelijkertijd voorzien boeren in de energiebehoeften van hun huishouden zonder hun land aan te tasten of de boombedekking te verminderen.
Door milieubehoud te koppelen aan betere levensomstandigheden laat KFF zien dat productieve boerderijen en gezonde ecosystemen prima naast elkaar kunnen bestaan.
Lees ook andere verhalen over herstel van het landschap: