België

België staat op de 18^e plaats van landen met hoge waterstress wereldwijd, ook al lijkt er op het eerste zicht genoeg water te zijn. Dat komt door een combinatie van factoren.

Ten eerste kent België een grote bevolkingsdichtheid van 385 inw./km², in Vlaanderen is dat zelfs 504 inw./km²). Bovendien hebben we – op enkele rivieren na – geen grote watervoorraden. Hierdoor is er relatief weinig water beschikbaar per persoon.

Daarnaast zijn we grote waterverbruikers. Een gemiddelde Vlaming verbruikt 84 liter kraanwater per dag. Maar ook indirect verbruiken we veel water via voeding, kleding en de consumptie van andere producten. De watervoetafdruk van de gemiddelde Belg is groot, namelijk 7.400 l per dag en per persoon ten opzichte van 5.500 l/d/p voor het eerlijk wateraandeel. Hiervan komt ongeveer 75% uit het buitenland wat aantoont dat wij een grote impact hebben op de waterbeschikbaarheid in andere landen, maar dat we er ook sterk afhankelijk van zijn. Een aantal van de producten die wij hier consumeren komen uit landen waar er een overexploitatie van de watervoorraden is.

De huishoudens zijn in Vlaanderen verantwoordelijk voor 33% van het totale waterverbruik (exclusief koelwater) met het grootste aandeel in leidingwater. Voor de industrie ligt dat op 38% van het totale waterverbruik (exclusief koelwater) en het grootste aandeel in oppervlaktewater en ‘ander water’. het aandeel van de landbouw in het waterverbruik bedraagt 9,8%, maar is de grootste verbruiker van grondwater.

Hoewel er voldoende regen valt, blijkt dit niet voldoende om aan de watervraag te voldoen. Het Vlaamse waterbeleid is historisch gegroeid vanuit de nood om water zo snel mogelijk af te voeren. Kanalen, grachten en riolen moesten overstromingen voorkomen en landbouw- en bouwgrond beschermen. Tegelijkertijd zorgden verharding, ontwatering en rechttrekking van waterlopen ervoor dat regenwater niet langer kon infiltreren in de bodem.

Tot slot vergroot de klimaatverandering de wateruitdagingen. De zomers worden doorgaans droger en de winters natter. Die langere droogteperiodes vullen de watervoorraden onvoldoende aan waardoor we van schaarste spreken. De hevigere regenbuien of waterbommen zorgen voor wateroverlast doordat het water onvoldoende gebufferd wordt.

Activiteiten

Join For Water heeft een jarenlange ervaring opgebouwd rond educatie van burgers en leerlingen over de wateruitdagingen wereldwijd. We ontwikkelden verschillende methodieken en materialen rond de watervoetafdruk om duurzamere waterkeuzes te bevorderen.

Sinds 2024 is Join For Water, met steun van het Departement Omgeving, ook actief in Vlaanderen. Door samen te werken met Regionale Landschappen en andere partners, ondersteunen we burgers en lokale besturen bij het slim bufferen, infiltreren en hergebruiken van regenwater.

Lokale overheden spelen hierbij een sleutelrol. Zij staan dicht bij de burger en kunnen bewoners inspireren tot concrete actie. Daarom ontwikkelde Join For Water samen met partners tools en trajecten die gemeentes helpen om inwoners te sensibiliseren rond duurzaam watergebruik en oplossingen voor droogte en wateroverlast.

Ontdek ons volledig aanbod van materialen, activiteiten en trajecten per doelgroep;

Overzicht van activiteiten

Via de onderstaande kaart kan je enkele uitgelichte activiteiten van 2024 en 2025 terugvinden (laatst bewerkt in september 2025).

Wat al voorafging

Join For Water ging jarenlang op pad in Vlaanderen, en een aantal jaren in Franstalig België, om leerlingen in lagere en secundaire scholen te laten kennismaken met de waterproblematiek wereldwijd. Daarvoor creëerde Join For Water talloze spellen, methodieken en websites die hun weg vonden naar vele leerkrachten en organisaties.

De afgelopen jaren ging Join For Water ook aan de slag met gemeenten (Bierbeek, Brasschaat, Evergem, Merelbeke, Kortrijk en Roeselare waren de eerste) om verschillende projecten in de diepte uit te werken rond direct en indirect water.

Jaarlijks is Join For Water een van de trekkers van Wereldwaterdag@school, rond 22 maart.

Join For Water liet bij het grote publiek, aan politici en in de pers zijn kritische stem horen als het ging over het recht op water, over duurzaam en eerlijk waterbeheer.