België kampt met wateruitdagingen die steeds scherper voelbaar worden door de klimaatcrisis. De extremen nemen toe: lange periodes van droogte worden afgewisseld met hevige stortbuien. Tijdens droge zomers zakken grondwaterstanden en dreigt er watertekort voor landbouw, natuur en drinkwatervoorziening. Bij intense regenval kan de bodem het water vaak niet meer opnemen door de hoge verhardingsgraad in Vlaanderen, waardoor straten, woningen en bedrijven sneller onder water lopen.
Daarbij komt dat België, ondanks zijn relatief nat klimaat, behoort tot de landen met hoogste waterstress in Europa. Dit heeft te maken met onze hoge bevolkingsdichtheid, ons intensieve verbruik en onze grote afhankelijkheid van water uit het buitenland via voeding, kleding en andere producten.
slim hemelwaterbeheer
Het veranderende klimaat maakt duidelijk dat waterbeheer geen vanzelfsprekendheid is. België moet inzetten op slimmer bufferen, infiltreren en hergebruiken van regenwater, maar ook op het beschermen van ecosystemen die water vasthouden, zoals wetlands en bossen. Alleen zo kunnen we de risico’s van droogte én overstromingen beter opvangen en blijven zorgen voor voldoende en gezond water – voor mens én natuur.
Sinds 2025 beschikt vrijwel elke gemeente over een hemelwater- en droogteplan, een strategie voor duurzaam regenwaterbeheer en het tegengaan van droogte. De nadruk ligt op maximale infiltratie van regenwater in de bodem, hergebruik waar mogelijk en buffering om wateroverlast te voorkomen.
Waterwijze tuin als klimaattool
Naast gemeentelijke inspanningen kunnen ook inwoners een cruciale rol spelen in waterbeheer, aangezien tuinen 12% van Vlaanderen beslaan. Met de toenemende extreme regenval en langdurige droogteperiodes is het essentieel om water op te vangen en lokaal te laten infiltreren. Dit vermindert niet alleen wateroverlast, maar vult ook de grondwaterreserves aan.
Wat we doen
Join For Water werkt in België samen met verschillende partners uit middenveld, (lokale) besturen, het onderwijs en andere netwerken.
- We zetten direct en via intermediaire actoren in op bewustmaking per doelgroep rond de wateruitdagingen in buiten- én binneland ten gevolge van de klimaatverandering. Dit doen we via allerlei sensibiliserende activiteiten, zoals; lezingen workshops, waterwandelingen …
- We begeleiden lokale besturen met het uitwerekn en uitvoeren van een ‘Waterwijze wijk of gemeente’ -traject.
- Samen met de Blue Deal coördinatoren van Regionale Landschappen creëerden we een overzichtsbrochure ‘Van waterbewuste burgers tot regentuinen dat we verspreidden onder alle lokale besturen in Vlaanderen.
- Samen met Regionale Landschappen ontwikkelden we actiefiches voor de waterwijze tuin.
- Tegen 2026 ontwikkelen we een doe-installatie rond de watertuin die zal rondreizen door Vlaanderen.