Mali – In het dorp Tangala profiteert iedereen van de kennis en vastberadenheid van Fanto Doumbia. Hij slaagde erin om de rijstteelt weer op gang te trekken en zo de voedselzekerheid voor zijn familie en dorp veilig te stellen. Zijn doorzettingsvermogen is ondersteund door Join For Water en partner CSPEEDA die hem technisch begeleiden.
“Vroeger dacht ik niet dat rijst hier kon groeien. Maar Fanto heeft het tegendeel bewezen. Hij deelt alles wat hij leert, en dankzij hem heb ik dit jaar voor het eerst geoogst.” Moussa KONÉ, een jonge producent
Deze woorden van een collega-rijstteler zeggen veel over Fanto Doumbia, een rijstkweker uit Tangala. Zijn leergierigheid, doorzettingsvermogen en solidariteit brengen verandering voor zijn gezin en zijn dorpsgenoten. Hij stond al even in de schijnwerpers in het artikel Geef de aarde terug aan wie haar voedt | Join For Water want Fanto werd in 2024 uitgeroepen tot landbouwheld van zijn dorp en zijn rijstveld werd een demonstratieperceel voor goede praktijken. Technische partners en vormingswerkers volgen zijn activiteiten nauwlettend, om uit te leren en ervaringen te delen met anderen.
We blikken terug en staan stil bij de impact die Fanto intussen heeft, tot buiten de grenzen van zijn dorp.
Moeilijk begin
Fanto: “Toen ik begon, had ik slechts een klein stukje land en veel twijfels. Maar dankzij de opleidingen en begeleiding begreep ik dat nauwkeurigheid en geduld de sleutels tot succes zijn.”
Fanto komt uit het dorp Tangala, in de landelijke gemeente Mountougoula. Hij is 46 jaar, getrouwd en vader van vijf kinderen. Daarnaast staat hij aan het hoofd van een uitgebreide familie van 31 personen.
Zijn passie voor rijstteelt gaat terug op zijn ervaring als landarbeider bij het overheidsagentschap voor irrigatie en rijstteelt tussen 2000 en 2006. Toen hij terugkeerde naar zijn dorp, wachtten er heel wat obstakels die hij eerst moest overwinnen voor zijn verhaal een succesverhaal werd.
Een eerste obstakel was grondbezit. Fanto startte op zijn eigen perceel waar hij een hogere opbrengst haalde dan gemiddeld. Maar de jaloezie van andere eigenaars zorgde ervoor dat hij zijn perceel kwijtgeraakte. Hij legde een nieuw perceel van 2.000 m² aan, dat eigendom van de familie is en waar vroeger maïs werd verbouwd. Hier waren de uitdagingen enorm: er was een gebrek aan water, het terrein was in slechte staat en de productiemiddelen zoals zaden, meststoffen, bestrijdingsmiddelen waren erg duur.
Fanto moest het opgeven en hij staakte de rijstteelt gedurende bijna 10 jaar.
Een duwtje in de rug van Join For Water
In 2023 kwam daar verandering in. Fanto maakte kennis met Join For Water en zijn partner CSPEEDA, en hij besloot iets te doen aan de erosie op zijn hellend perceel. Fanto ging aan de slag met:
- de aanleg van lage stenen muurtjes en aarden dijken aan om wegspoeling van regenwater tegen te houden;
- agro-ecologische technieken, met meer aandacht voor bodemgezondheid,
- een strikt waterbeheer.
En Fanto mobiliseerde zijn hele gezin om dit alles uit te voeren en volgde daarbij het technisch advies dat hij van CSPEEDA ontving.
Uitzonderlijke oogst
“Als raadslid kan ik zeggen dat Fanto de perceptie van landbouw hier heeft veranderd. Hij heeft jongeren weer vertrouwen gegeven en laten zien dat moderne landbouw mogelijk is.” Bourama SANGARÉ (adviseur van de dorpschef)
En de inspanningen loonden: Fanto haalde een recordoogst van 53 zakken rijst op een perceel van slechts 2.000 m². Zo een opbrengst was nog nooit eerder bereikt in Tangala. Hij kon een deel van zijn oogst verkopen op de markt en de rest werd zorgvuldig opgeslagen om zijn gezin het hele jaar door te voeden.
Maar Fanto deed nog meer. De rijst die achterbleef na het dorsen, werd verdeeld onder kwetsbare mensen in het dorp, zoals een oudere vrouw die hierdoor haar gezin bijna drie maanden lang kon voeden. Die solidariteit en gemeenschapszin versterken de sociale banden in het dorp.
Het succes van Fanto zet aan tot navolging. Terwijl hij vroeger de enige actieve rijstboer was, zijn er vandaag 8 rijstproducenten actief. Zijn voorbeeld is een echte stimulans voor de autonomie van de lokale boeren. En de voedselzekerheid voor de gezinnen groeit: de toegenomen lokale rijstproductie maakt dat ze minder te maken hebben met prijsschommelingen of schaarste op de markten.
Technische ondersteuning
”Wat ik bewonder aan Fanto is zijn discipline. Hij mist nooit een technisch bezoek, hij maakt aantekeningen, hij past alles toe. Hij is een voorbeeld voor ons allemaal.” Harouna Salif DIARRA (CSPEEDA-animator)
In dit verhaal blijven de omkadering en structurele technische ondersteuning door Join For Water en CSPEEDA en de landbouwdiensten van de overheid belangrijk. De boeren worden ondersteund bij:
- de agro-ecologische transitie: gebruik van organische meststoffen, verbetering van de vruchtbaarheid en het watervasthoudend vermogen.
- intelligent waterbeheer: gecontroleerde irrigatie dankzij waterkeringen.
- verbeterde teelttechnieken: zaaien in rijen, gecombineerde onkruidbestrijding, rationeel beheer van productiemiddelen.
De introductie van verbeterd zaaigoed, aangepast aan de lokale bodem- en klimaatomstandigheden zorgde voor een homogene ontkieming en een krachtigere groei van de planten. De oogsten zijn overvloediger en regelmatiger, waardoor het vertrouwen van de boeren in de rijstteelt als levensvatbare activiteit is versterkt.
Uitwisseling van knowhow
Het voorbeeld van Fanto bevordert de uitwisseling van knowhow tussen producenten, zijn rijstveld is een echt leerveld geworden, er vinden uitwisselingsbezoeken en praktische opleidingen plaats. Zijn betrokkenheid bij het delen van ervaringen inspireert de jongeren in het dorp om zich in te zetten voor de moderne landbouw.
En verder ontstaan er nieuwe economische kansen en activiteiten rond de hele keten van rijstteelt, van grondstof over teelt, oogst, distributie en verkoop.
Om de verworven kennis en vaardigheden duurzaam te maken en de impact te vergroten, zijn er nog plannen voor
- versterking van de technische ondersteuningsmechanismen,
- uitbreiding van de infrastructuur voor waterbeheer,
- promotie van de agro-ecologische praktijken,
- documenteren en delen van de resultaten als inspiratie voor andere gemeenschappen.
Fanto: “Wat mij motiveert, is te zien dat andere boeren in mijn voetsporen treden. Ik werk niet alleen voor mijn familie, maar voor het hele dorp.”
Fanto is het mooiste bewijs dat je met vastberadenheid en goede informatie niet alleen je eigen leven, maar ook dat van een hele gemeenschap kan veranderen. Zijn veld is een productieveld maar ok een symbool van hoop, innovatie en solidariteit.
“Dankzij Fanto is mijn man begonnen met rijstteelt. Nu hebben we ons voedsel diversifieerd en kan ik zelfs helpen bij het beheer van het veld. Hij is een bescheiden man die altijd het algemeen belang voor ogen heeft.“ Aminata DOUMBIA (inwoonster van Tangala)
Steun boeren zoals Fanto