Join For Water is aanwezig op de klimaatconferentie. Onze directeur Bart Dewaele maakt deel uit van de officiële Belgische delegatie en kan daardoor als observator heel wat officiële onderhandelingen bijwonen. Zijn eerste opinietekst van 12 november lees je hier. Hieronder vind je Bart zijn nieuwste bijdrage, rechtstreeks vanuit Brazilië.
Klimaatconferentie Brazilië: update
De onderhandelingen rond de Global Goal on Adaptation (GGA), waarin water de eerste plaats inneemt, zitten na een week COP30 nog steeds vast. Muurvast lijkt het wel, maar schijn kan bedriegen.
Nochtans ligt er een relevante en inhoudelijk sterke set indicatoren op tafel. De meeste verwijzen naar het Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling 6 rond water en sanitatie, maar enkele zijn nieuw, zoals het klimaatresistent maken van sanitatie en het beter ondersteunen van mensen die moeten verhuizen door waterproblemen, zoals droogte of overstromingen.
Het is daarom moeilijk te begrijpen dat de onderhandelingen zo vastlopen. Adaptatie is nu eenmaal onvermijdelijk: elk land zal ermee aan de slag moeten, ongeacht de mondiale uitkomst.
“Adaptatie is geen technische discussie op VN-niveau, maar dagelijkse realiteit.”
Toch tonen voorbeelden uit partnerlanden dat vooruitgang al gebeurt, zelfs zonder globaal akkoord.
Tijdens een panelgesprek gaf de Oegandese overheid aan dat ze bepaalde indicatoren al opnemen in het nationale adaptatieplan, nog voordat ze mondiaal zijn goedgekeurd.
Een ondernemer uit Burundi vertelde hoe belangrijk een sterk beleidskader is voor investeringen in onder andere verwerking van toiletresiduen.
En jongeren uit Benin die aanwezig zijn op de COP gaan bij hun terugkeer dorpen bezoeken om hun ervaring te delen én praktisch te vertalen naar oplossingen. Ze bespreken hoe lokale gemeenschappen zelf kunnen inspelen op water- en klimaatproblemen, rekening houdend met kansen in het lokaal beleid en budget.
Het zijn deze verhalen die tonen dat adaptatie geen technische discussie op VN-niveau is, maar dagelijkse realiteit.
Communicatie en politiek beleid lonen
Tegelijk blijft het internationale speelveld complex. Voor sommige landen zijn onderhandelingen een strategisch instrument, waarbij het blokkeren van adaptatie vertrekt vanuit bredere belangen. Andere landen houden vast aan financiering als voorwaarde om indicatoren goed te keuren. Vooral de discussie over middelen en verantwoordelijkheden blijft wegen op de vooruitgang.
De vraag rijst dan waarom landen niet afhaken uit zulke moeilijke onderhandelingen. Een diplomaat gaf me een duidelijk antwoord: sommige regio’s, waaronder de EU, voeren authentiek beleid dat gericht is op een leefbare toekomst voor hun bevolking door de opwarming een halt toe te roepen. Dat beleid komt tot stand doordat burgers daarvoor gestemd hebben. En dat politieke partijen geluisterd hebben naar ngo’s zoals 11.11.11 en Join For Water, die jarenlang aandringen op klimaatambitie. Communicatie en politiek zijn een werk van lange adem, maar geven finaal resultaten.
“We wegen niet zwaar op de formele onderhandelingen, maar soms is onze aanwezigheid de vlinderslag die later beweging brengt.”
Als observerende organisatie weegt Join For Water niet zwaar op de formele onderhandelingen, maar onze aanwezigheid blijft waardevol. We stellen vragen aan Belgische onderhandelaars, brengen verhalen van het Globale Zuiden binnen, en versterken ons netwerk met partners uit onder andere Benin, Burundi, Congo, Mali, Peru en Ecuador. Dat is soms de vlinderslag die later beweging brengt.
De komende dagen wordt duidelijk of landen tot een akkoord komen dat meer mogelijkheden creëert voor overheden om water- en adaptatieprojecten uit te voeren. Maar ongeacht het resultaat blijft één principe belangrijk: we kunnen niet wachten tot de hele wereld het eens is. Elk land moet zelf al actie ondernemen, en daar blijven we elke dag aan werken.
✍️ Tekst: Bart Dewaele, directeur Join For Water