Klimaatconferentie Brazilië
Bij mijn recente bezoek aan Congo stond ik ervan te kijken hoe ontzettend veel mensen nog water uit een bron in de natuur scheppen om te drinken en ermee te koken. Al is het niet ideaal, het blijkt vaak betrouwbaar water. Ik dronk er zelf vier dagen van. Maar door de klimaatopwarming komt die goedkope en natuurlijke bron van (dagelijks) leven onder grote druk te staan. We willen dat de stem van die bezorgde mensen in onze partnerlanden gehoord wordt door beleidsmakers, ook internationaal. Want het is op dat internationale vlak dat straks beslissingen worden genomen die een effect zullen hebben op de beschikbaarheid van water in onze partnerlanden: tijdens de pas gestarte klimaatconferentie in Brazilië.
Iedereen is het erover eens dat de opwarming van de aarde een halt moet worden toegeroepen, al lijken de beleidsmakers die het nu voor het zeggen hebben zich erbij neer te leggen dat we boven de 2°C zullen uitkomen. Een min of meer veilige stijging is maximaal 1,5°C, zoals tien jaar geleden afgesproken werd op de klimaatconferentie van Parijs.
Terwijl we ernaar moeten streven om deze mitigatie – of beperking van de opwarming – niet verder uit de hand te laten lopen, groeit intussen de nood aan maatregelen om ons aan te passen aan de gevolgen van die opwarming: langdurige droogte, overstromingen en verschuiving van de seizoenen door onvoorspelbare regenval.
Landen die het minst hebben bijgedragen aan de crisis, dragen de zwaarste gevolgen
Helaas laten deze gevolgen zich vooral voelen in het Globale Zuiden. Landen in het Globale Zuiden hebben nochtans het minst bijgedragen aan het teveel aan CO₂ in de lucht. Bovendien hebben ze beperkte middelen om dure infrastructuurwerken te voorzien die beschermen tegen bijvoorbeeld overstromingen, of om waterbuffers aan te leggen om periodes van droogte te overbruggen.
Deze nood aan maatregelen én financiering om ons beter aan te passen (adaptatie) aan de (reeds) opgewarmde aarde, is een belangrijk thema tijdens de huidige klimaatconferentie. Twee jaar geleden werd een princiepsakkoord gesloten over het afbakenen van zeven domeinen waarbinnen actie nodig is – met water als eerste domein. Op deze COP moet beslist worden welke concrete acties binnen elk domein genomen worden, welke engagementen landen aangaan en hoe daarover verantwoording zal worden afgelegd.
Een voorbeeld van zo’n maatregel is dat drinkwater en toiletten klimaatbestendig moeten zijn. Neem een erge, maar helaas realistische situatie: een drinkwaterbron kan bij hevige regenval overstromen door water uit de brede omgeving, waaronder vervuild water uit plots volgelopen toiletputten. Het is perfect mogelijk om die bron beter te beschermen, en er bestaan ook toiletten die ‘klimaatrobuuster’ kunnen worden gemaakt. Dat vraagt wel de nodige politieke wil, en die maakt dan de weg vrij voor actie en financiering.
Om die politieke wil te versterken, is Join For Water aanwezig op de klimaatconferentie. Onze directeur maakt deel uit van de officiële Belgische delegatie en kan daardoor als observator heel wat officiële onderhandelingen bijwonen.
De komende dagen gaan we op de COP in gesprek met onze Belgische klimaatambassadeur en klimaatministers, met alvast één van de klimaatministers uit onze partnerlanden, met klimaatdonoren en gelijkgezinde ngo’s. Daarbij laten we zoveel mogelijk de stem van onze partners en lokale medewerkers aan het woord: door hen zelf (soms per video) te laten spreken, of door hun verhalen te brengen zoals zij ze ons vertellen.
✍️ Tekst: Bart Dewaele, directeur Join For Water