Foto: Beeldend kunstenaar Tibirusya Rolands (c) maakte tijdens de dialoog live een schilderij. Zijn kunstwerk legde de belangrijkste boodschappen van de dag vast en werd door de panelleden en genodigden ondertekend als symbool voor een collectieve verbintenis tot het herstel van wetlands.
Oeganda: Tweede nationale dialoog Wetlands*
Meer dan 5 miljoen Oegandezen zijn van de natte gebieden of wetlands afhankelijk voor hun drinkwater en de veengebieden in het land slaan naar schatting een kleine 200 megaton, of 200 miljard kg, koolstof op. Hun rol in de klimaatregulering wereldwijd is daarmee enorm.
Join For Water werkt in Fort Portal aan de bescherming en het behoud van de wetlands en is een belangrijke speler in dit verhaal. Daarom organiseerde Join For Water eind oktober al voor de tweede maal een Nationale Dialoog over de bescherming van wetlands. Met als resultaat alvast 2 belangrijke engagementen van de nationale overheid: prioriteit geven aan het herstel van wetlands en aan klimaatadaptatie, en een betere handhaving van de bestaande wetgeving over wetlands.
Dr. Alfred Okot Okidi, permanent secretaris van het ministerie van Water en Milieu, opende de dialoog met een duidelijke boodschap: Oeganda is niet immuun voor de versnellende klimaatcrisis en wetlands blijven een van de belangrijkste verdedigingslinies. Hij benadrukte dat meer dan vijf miljoen Oegandezen voor hun dagelijkse watervoorziening rechtstreeks afhankelijk zijn van wetlands, en dat de veengebieden van Oeganda, die naar schatting 192 megaton koolstof opslaan, een cruciale rol spelen in de regulering van het mondiale klimaat. Zijn woorden onderstreepten de nationale urgentie om wetlandecosystemen te beschermen.
Isaiah Ndungo, landencoördinator van Join For Water, schetste de doelstellingen van de dag:
- de verbintenissen evalueren van Oeganda in het kader van nationale en internationale regelingen ,
- ervaringen uitwisselen tussen de regering en partners ,
- de samenwerking versterken, en
- de bijdragen aan het standpunt van Oeganda op COP30 (10-21/11/2025) consolideren.
Deze link met mondiale processen kwam de hele dag terug: de uitdagingen voor de wetlands in Oeganda, gaande van aantasting en vervuiling tot slecht gecoördineerde handhaving, gelden overal in het Globale Zuiden, juist op het moment dat hun klimaatregulerende functies het hardst nodig zijn.
Brug tussen internationale conferenties over wetlands en klimaat
De nationale dialoog bouwde voort op discussies tijdens de Ramsar COP15 (23-31/7/2025, de Ramsar COP handelt specifiek over wetlands) in Zimbabwe, waar de deelnemende landen hun toezeggingen voor het herstel van wetlands bevestigden, inclusief behoud en een betere integratie van wetlands in klimaat- en biodiversiteitsdoelstellingen. Het evenement in Oeganda sloeg een brug tussen deze resoluties en de gesprekken tijdens COP30 in Brazilië, waarbij wetlands centraal stonden in de inspanningen voor klimaatadaptatie.
Wetenschap omzetten in beeld en verhaal
Blikvanger van de dag was een kleine tentoonstelling samengesteld door Join For Water, Nature Uganda, het ministerie en partners. De tentoonstelling was bedoeld om wetenschappelijke bevindingen te vertalen naar toegankelijke, menselijke verhalen en was gebaseerd op de inventarisatie van de wetlands in Fort Portal City. Foto’s, verhalen van de gemeenschap en onderzoeksresultaten werden aangevuld met modellen van belangrijke ecosystemen zoals de Mpanga-rivier, displays van Nature Uganda die de rijke biodiversiteit in wetlands laten zien, en rapporten van het Ministerie over de nationale toestand van wetlands.
Opvallend was de maquette van het Wetlands Education Centre, een initiatief van de Kyaninga Forest Foundation, partner van Join For Water en ontworpen door een studente Environmental Design. Een mooi voorbeeld van innovatie door jongeren die een brug slaat tussen onderwijs, natuurbehoud en design.
Stemmen uit de gemeenschap
Als voorbereiding op de Nationale Dialoog verzamelden Join For Water en partners de mening van kinderen via milieuclubs op scholen. Op postkaarten en met tekeningen deelden zij hun zorgen en hoop voor het behoud van wetlands. Tijdens de nationale dialoog herinnerden deze kaarten eraan dat de achteruitgang van wetlands de jongste generatie rechtstreeks beïnvloedt, en dat zij de gevolgen van de huidige beslissingen zal erven.
Joanita Laker, lid van het 8e Nationale Jeugdparlement van Oeganda, verwoordde het zo:
“Duurzaam gebruik van wetlands moet een inspanning zijn van alle generaties, en de oudere generatie mag haar rol in het opleiden van de jongere generatie in bescherming en behoud niet verwaarlozen.”
➡ Lees verder onder de foto’s