Op 18 oktober vond in Roeselare de derde en laatste activiteit plaats van ons trilogie-traject rond water in West-Vlaanderen. Na de debatten in Ieper en Roeselare sloten we af met een inspiratiedag over water en landbouw, met de bodem als rode draad. De dag werd georganiseerd door Join For Water, de West-Vlaamse Milieufederatie, Voedsel Anders en Bond Beter Leefmilieu. Meer dan 70 mensen namen deel aan de voormiddag, 35 trokken mee op bezoek in de namiddag.
Waterspaarbekkens en lock-in
De aanleiding is duidelijk: de intensieve groente- en aardappelteelt in West-Vlaanderen legt een zware druk op de bodem, het watersysteem en de drinkwatervoorziening. Nieuwe waterspaarbekkens lijken een oplossing, maar versterken tegelijk de afhankelijkheid van monoculturen en verhogen zelfs de vraag naar water. Zo ontstaat een lock-in: zolang er water is, hoeft de teelt niet aangepast te worden.
Bodem als spons
“Goede bodems zijn de sponzen voor onze landbouw,” zei keynote speaker Mark Shepard. Vanuit zijn New Forest Farm in Wisconsin toonde hij hoe zorg voor de bodem tegelijk een antwoord biedt op zowel waterovervloed als droogte. De West-Vlaamse Milieufederatie schetste de problematiek in de regio: erosie, pesticiden, bodemverdichting, verminderde waterkwaliteit en druk op natuur en drinkwater. De conclusie: zolang we de bodem niet versterken, blijven alle andere maatregelen pleisters op de wonde.
Debat met alle betrokkenen
Daarna volgde een stevig debat onder leiding van Bart Dewaele met:
· gedeputeerde Bart Naeyaert,
· Christophe Vermeulen (aardappelsector),
· Ineke Maes (Bond Beter Leefmilieu),
· Bert Reubens (ILVO) en
· Wim Van Gils (Vlaamse Minaraad).
De centrale vraag: hoe kan de landbouw toekomstgericht omgaan met water? Zijn waterbekkens wel een structurele oplossing? Het gesprek verliep bij momenten scherp, maar steeds constructief en oplossingsgericht.
Bodem in de praktijk
’s Namiddags trokken de deelnemers naar de bedrijven van Bert Dhaene en Jos Depotter, waar duidelijk werd hoe een levende bodem niet alleen vruchtbaarheid garandeert, maar ook water vasthoudt. Bram Van Hecke, kabinetsmedewerker van minister Brouns en boerenzoon, koppelde de praktijkervaringen terug naar het Vlaamse beleid en reflecteerde over belemmeringen en mogelijke oplossingen.
Een trilogie rond water in West-Vlaanderen
Deze inspiratiedag sloot een traject af waarin waterspaarbekkens en alternatieven structureel op de kaart werden gezet:
· 30 september, Roeselare – Wetenschapscafé Waterstress met twee gezichten (+160 deelnemers)
· 11 juni 2024, Ieper – Filmdebat over buffers en bekkens (70 deelnemers)
· 18 oktober, Roeselare – Inspiratiedag Water & Landbouw (+70 deelnemers bereikt)
Samen bereikten we meer dan 300 mensen. De boodschap is duidelijk: West-Vlaanderen verdient gezonde bodems en een toekomstgerichte aanpak op waterzekerheid.