Ik steun
sluit

Een gezonde bron in een gezonde omgeving

18 oktober, 2026

Espérance tijdens het overplanten van zaailingen in biologisch afbreekbare potten in de kwekerij van Muhenga. (c) Join For Water

Ook in Burundi laat de klimaatverandering laat zich steeds sterker voelen. Langere droogteperiodes, toenemende erosie en de achteruitgang van natuurlijke ecosystemen zetten de watervoorraden onder druk. Voor plattelandsgemeenschappen, die sterk afhankelijk zijn van natuurlijke bronnen voor hun dagelijkse leven en landbouwactiviteiten, vormt dit een directe bedreiging voor hun toekomst.

Daarom zet Join For Water in de gemeente Bubanza volop in op duurzaam waterbeheer. Door waterbronnen te beschermen, ecosystemen te herstellen en lokale gemeenschappen actief te betrekken, werkt het programma aan meer klimaatbestendige en veerkrachtige dorpen.

 

Herstel van ecosystemen en bescherming van waterbronnen

Een gezonde waterbron begint bij een gezond ecosysteem. Join For Water en partners kiezen voor een geïntegreerde aanpak die bescherming van de bronnen, duurzaam waterbeheer en milieuvriendelijke praktijken combineert.

In de gebieden rond de waterbronnen werden meer dan 286.000 jonge bomen aangeplant. Daarnaast werden contourlijnen op de heuvels aangelegd die regenwater afremmen, en micro-irrigatiedammen. Deze ingrepen beperken bodemerosie, verbeteren de infiltratie van regenwater en helpen de kwaliteit van de waterbronnen op lange termijn te beschermen.

Ook bewustmaking speelt een centrale rol. Gemeenschapsleden krijgen opleidingen over duurzaam waterbeheer, bescherming van waterbronnen en agro-ecologische landbouwtechnieken die de druk op het milieu verminderen.

De oprichting van lokale watercomités zorgt er bovendien voor dat het beheer van de watervoorraden niet alleen duurzaam, maar ook participatief en eerlijk verloopt.

 

Kwekerijverenigingen als motor van verandering

Een sleutelrol binnen het programma is weggelegd voor de lokale kwekerijverenigingen. Zij kweken bomen en fruitbomen op die worden ingezet voor herbebossing en de bescherming van waterbronnen.

Dankzij gerichte opleidingen hebben de leden waardevolle technische kennis opgedaan. Vandaag beheren ze hun kwekerijen zelfstandig en produceren ze kwaliteitsvolle zaailingen die bijdragen aan het herstel van aangetaste landschappen.

Getuigenis

Vóór het project hadden we geen kennis van de technieken om zaailingen te kweken. Nu kunnen we onze kwekerijen zelfstandig en duurzaam beheren.

Espérance Ndayikengurukiye, boomkweker, Bubanza, Burundi

De impact van de kwekerijverenigingen rust op drie belangrijke pijlers:

  • Meer dan 286.000 fruit- en bosplantjes werden geproduceerd en aangeplant.
  • De verenigingen beschikken vandaag over de kennis om hun kwekerijen zelfstandig verder te beheren.
  • De sterke betrokkenheid van de gemeenschap zorgt ervoor dat de activiteiten ook na afloop van het programma verdergezet worden.

 

Meer waterzekerheid, betere oogsten

De inspanningen werpen zichtbaar vruchten af. Beschermde waterbronnen leveren een stabielere watervoorziening op, ook tijdens droge periodes. Dat heeft niet alleen een positieve impact op het dagelijks leven van gezinnen, maar ook op de landbouwproductie. Tegelijk zijn conflicten over de toegang tot de waterbronnen afgenomen.

Ook de samenwerking binnen de gemeenschap is versterkt. Via de watercomités worden duidelijke afspraken gemaakt over het gebruik en de verdeling van het beschikbare water.

Burundi-Gahimbare-Domine boomkweker

Getuigenis

Vóór het project waren de tien waterbronnen op onze heuvel niet beschermd. Tijdens het droge seizoen droogden verschillende bronnen op en hadden onze gewassen het zwaar. Nu beschikken we over regelmatiger water en zijn onze oogsten beter.

Domine Gahimbare, boomkweker, Muhenga, Burundi

Getuigenis

We hebben geleerd hoe we de brongebieden moeten beschermen en het water eerlijk moeten verdelen. Dat heeft de conflicten verminderd en de samenhang binnen onze gemeenschap versterkt.

Joséphine Twagirimana, boomkweker en lid van waterbeheercomité, Bubanza, Burundi

Jongeren als ambassadeurs voor het milieu

Naast de gemeenschappen zelf worden ook jongeren actief betrokken. Milieuclubs op scholen bieden leerlingen de kans om praktische kennis op te doen over natuurbescherming, duurzaam waterbeheer en agro-ecologische technieken.

Die kennis blijft niet beperkt tot de schoolmuren. Jongeren nemen wat ze leren mee naar huis en spelen zo een belangrijke rol in het sensibiliseren van hun families en dorpsgenoten.

Zoals Polycalte, een van de deelnemers, aangeeft:

“Dankzij de trainingen heb ik milieuvriendelijke landbouwtechnieken geleerd. Nu maak ik ook mijn familie bewust van het belang van water- en natuurbescherming.”

 

Een investering in mens én natuur

De voordelen van het programma gaan verder dan waterbeheer alleen. De herbebossingsactiviteiten versterken de biodiversiteit, verbeteren de bodemvruchtbaarheid en verkleinen het risico op bodemerosie.

Tegelijk creëren de activiteiten ook economische kansen. De productie van plantgoed, het onderhoud van kwekerijen en de restauratiewerken bieden extra inkomstenmogelijkheden voor lokale gezinnen. Vooral vrouwen en jongeren krijgen hierdoor meer kansen om actief bij te dragen aan de ontwikkeling van hun gemeenschap.

 

Samen bouwen aan een klimaatbestendige toekomst

De ervaringen in Bubanza tonen aan dat duurzaam waterbeheer en ecosysteemherstel hand in hand gaan. Door waterbronnen te beschermen, lokale kennis te versterken en gemeenschappen actief te betrekken, ontstaat een model dat zowel het milieu als de levensomstandigheden van mensen ten goede komt.

De kwekerijverenigingen vormen daarbij een onmisbare schakel. Hun inzet, expertise en engagement zorgen ervoor dat de behaalde resultaten ook op lange termijn behouden blijven. Zo bouwen zij mee aan een duurzame, inclusieve en klimaatbestendige toekomst voor hun gemeenschap én voor de generaties die volgen.

Bomen aanplanten, sensibiliseringsbijeenkomsten, kwekerijen. (c) Join For Water