Hoe LTI Oedelem water een plek geeft doorheen de hele school
Hoe zorg je ervoor dat duurzaam watergebruik niet beperkt blijft tot één project of één enthousiaste leerkracht, maar uitgroeit tot een rode draad doorheen de hele schoolwerking? Die vraag vormde het startpunt van het traject WaterWijze School, dat LTI Oedelem samen met Join For Water doorliep.
Een uitwisseling met Benin als vertrekpunt
De samenwerking ontstond vanuit een vraag naar ondersteuning bij de uitwisseling tussen LTI Oedelem en de land- en tuinbouwschool van Athiémé in Benin. LTI Oedelem wilde ervoor zorgen dat het waterproject in de derde graad secundair niet zomaar “uit de lucht kwam vallen”, maar stap voor stap werd opgebouwd van het eerste tot het zesde jaar secundair onderwijs.
De samenwerking met de school in Benin was al opgestart en het enthousiasme bij de leerkrachten was groot. Toch waren leerlingen nog maar beperkt betrokken bij de uitwisseling. Daar wilde de school verandering in brengen.
Al snel bleek dat LTI Oedelem al heel wat inspanningen leverde rond duurzaam watergebruik. Op de campus zijn tal van initiatieven te vinden, van waterreservoirs en irrigatiesystemen tot duurzame teelttechnieken. Veel van die initiatieven stonden echter nog los van elkaar. Bovendien was het voor leerlingen niet altijd duidelijk waarom bepaalde keuzes rond waterbeheer op school werden gemaakt.
Tegelijk wilde LTI Oedelem ook leerlingen uit het lager onderwijs laten kennismaken met het land- en tuinbouwonderwijs en tonen hoe belangrijk duurzaam waterbeheer vandaag is.
Van losse initiatieven naar een gedeeld waterverhaal
Samen met Join For Water en Atelier B, dat eveneens deelnam als Waterwijze Klas, ging LTI Oedelem aan de slag in een tweejarig begeleidingstraject.
Tijdens een eerste prikkelworkshop maakten directie en leerkrachten kennis met Educatie voor Duurzame Ontwikkeling en Wereldburgerschapseducatie rond duurzaam watergebruik. Ze pasten die inzichten meteen toe op hun eigen leefwereld en schoolcontext.
Daarna gingen leerkrachten en directie op basis van de Whole School Approach op zoek naar een gedeelde visie op water. Ze brachten bestaande initiatieven in kaart, bepaalden welke impact ze wilden bereiken en verkenden welke stappen daarvoor nodig waren.
Centraal stond de vraag hoe water een rode draad kon worden doorheen de hele schoolwerking én hoe de school haar expertise kon delen met de bredere omgeving. Vanuit die denkoefening groeide stilaan het idee voor een waterwandeling.
Experimenteren, uitwisselen en testen
Tijdens het verdere traject gingen de scholen aan de slag met methodieken rond systeemdenken, filosofische gesprekken, creatief denken en design thinking. Er waren intervisiemomenten tussen scholen, coachingsgesprekken op maat, klasworkshops en testmomenten met nieuwe educatieve tools van Join For Water.
Ook de leerlingen werden actief betrokken. Ze onderzochten klimaatadaptatie in België, Mali en Benin en gingen zelf op zoek naar antwoorden op vragen rond waterbeheer, landbouw en klimaatverandering.
De waterwandeling als kapstok voor de hele school
Gaandeweg groeide de waterwandeling uit tot veel meer dan een educatief aanbod voor bezoekers. Ze werd een kapstok voor het bredere waterverhaal van de school.
De wandeling bracht structuur in de vele bestaande initiatieven, stimuleerde de afstemming tussen leerkrachten en maakte zichtbaar welke inspanningen LTI Oedelem levert rond duurzaam waterbeheer. Vandaag helpt de wandeling de school om uit te leggen wat ze doet, waarom bepaalde keuzes worden gemaakt en welke rol water speelt binnen de verschillende opleidingen.
En dat niet alleen voor de eigen leerlingen. De waterwandeling vormt ook een brug naar de bredere omgeving. Basisscholen, ouders en andere geïnteresseerden ontdekken er hoe water, landbouw, klimaat en biodiversiteit met elkaar verbonden zijn.
Verandering heeft tijd nodig
De echte verandering werd vooral zichtbaar in het tweede jaar. De tijd om te experimenteren, uit te wisselen en bij te sturen bleek cruciaal om het traject steeds steviger te verankeren binnen de school.
Leerkrachten gingen samen met hun leerlingen op onderzoek. Collega’s uit Benin kwamen op bezoek en werkten met leerlingen rond interviews, presentaties en terreinbezoeken. Zo kreeg de internationale uitwisseling steeds meer betekenis voor de jongeren zelf.
Vandaag stellen twaalf leerlingen zich kandidaat als waterambassadeur. Een groep leerlingen neemt deel aan een packrafttrail van Join For Water en Travelbase in het wetlandgebied de Biesbosch. Daarnaast tonen verschillende leerlingen interesse om volgend schooljaar mee te reizen naar Benin, hun onderzoek eraan te koppelen en deel te nemen aan verschillende leeropdrachten.
De geïnteresseerde leerlingen komen uit verschillende finaliteiten: doorstroom, dubbele finaliteit en arbeidsmarktfinaliteit. De voorbereidingen voor die volgende stap zijn ondertussen gestart.
Ook aan de slag met water op jouw school?
Het traject van LTI Oedelem toont dat watereducatie veel meer kan zijn dan een afzonderlijk project. Door te vertrekken vanuit de eigen schoolcontext, de expertise van leerkrachten en de leefwereld van leerlingen kan een waterverhaal groeien dat door de hele school gedragen wordt.
Zeker voor land- en tuinbouwscholen biedt water een uitgelezen kans om actuele uitdagingen zoals droogte, klimaatadaptatie, duurzaam waterbeheer en mondiale solidariteit concreet en praktijkgericht aan bod te laten komen.
Wil je als school ook werk maken van een gedragen waterverhaal? Neem contact met ons op via scholen@joinforwater.ngo. We denken graag met je mee.
