Wist je dat België op de 18e plaats staat van landen met hoge waterstress? Anderzijds wordt er veel gewaarschuwd voor steeds extreme regenval in ons land. Hoe kan het dat deze problemen hand in hand gaan? Ja, het veranderend klimaat heeft ermee te maken, maar willen we ons behoeden voor overstromingen en droogte, dan zullen we vooral op een andere manier moeten omgaan met water. En een beter waterbeheer start … in je tuin.
Steeds extremer weer
Door de klimaatwijziging stijgen niet enkel de temperaturen maar is ook de impact op onze neerslag reeds voelbaar in Vlaanderen. De winters worden steeds natter in tegenstelling tot de zomers die langere periodes van droogte vertonen, en daarbij kennen we steeds hogere neerslagpieken. In de laatste jaren kregen we af te rekenen met zowel frequente droogteperiodes als met periodes met intense regenval en wateroverlast.
Volgens voorspellingen zullen we moeten leren leven met deze onvoorspelbare en hevige periodes van droogte en overlast. Hierdoor is het nodig om ons aan te passen en acties te ondernemen om met deze veranderingen om te gaan.
Focus op afvoer
Een verhardingsgraad van 16% in Vlaanderen maakt dat regenwater niet meer kan infiltreren, en via riolen, grachten, beken afgevoerd moet worden. Onze riolen en waterlopen zijn niet voorzien op dergelijke debieten, wat leidt tot overstorten en overstromingen in gebieden die daar niet toe bestemd zijn.
In landbouwgebied verhinderen snelle afwatering, erosie en drainages de aanvulling van de grondwaterlagen. De combinatie van onze hoge verhardingsgraad en de snelle evacuatie van water in zowel stedelijk als ruraal gebied zorgen ervoor dat we geen reserves kunnen opbouwen voor drogere periodes.
Wil Vlaanderen zich behoeden voor overstromingen en droogte, dan zullen we op een andere manier moeten omgaan met water en meer moeten inzetten op het infiltreren van hemelwater, het maximaal bergen en waar mogelijk hergebruiken vooraleer we het afvoeren.
Het verder inzetten op het herstel van waterrijke gebieden en op natuurgebaseerde oplossingen zal ons helpen om klimaatbestendig te worden, met een positieve impact voor mens en natuur.
Potentieel van de (voor-)tuin
We kunnen als burgers afwachtend kijken naar onze overheden in de hoop dat zij voldoende maatregelen nemen in de publieke ruimte om het overtollige water te bufferen en de grondwaterreserves aan te vullen. Maar ook wij dragen een aanzienlijke verantwoordelijkheid. Vlaanderen is namelijk voor 12% bedekt met particuliere tuinen waardoor wij een sleutelrol spelen in duurzaam waterbeheer.
Een blauwgroene tuin heeft daarnaast nog andere voordelen. Planten verbeteren de luchtkwaliteit, dragen bij aan de biodiversiteit en zorgen voor verkoeling in de zomer. Daarnaast verlaagt het opvangen en hergebruiken van regenwater ook de drinkwaterfactuur. Bovendien verhoogt een doordachte groene tuin de waarde van je woning.
Tips voor je tuin
Er zijn verschillende soorten ingrepen die je kan ondernemen om je tuin watervriendelijk te maken. Koppel je regenpijp af en sluit deze aan op een ton of laat het overlopen in een wadi of andere infiltratievoorziening. Vergroen je dak of gevel. Onthard waar mogelijk. Of sluit je wasmachine en toiletten aan op een regenwaterput.
Samen met Regionale Landschappen ontwikkelden we actiefiches voor 9 verschillende watervriendelijke ingrepen voor je tuin. Op de actiefiches bundelen we alle info van de voordelen tot de ontwerpopties, van een stappenplan tot de bestaande regelgeving. Lees, leer en implementeer!
