Ik steun
sluit

Natte gebieden beschermen is een must

1 december, 2025

Natte gebieden zijn van vitaal belang voor mens en natuur. Hun waarde kan moeilijk overschat worden. Maar ze zijn bedreigd, door vervuiling, door intensief gebruik door de mens, door de klimaatverandering. Om hun functies te behouden hebben ze bescherming nodig of herstel wanneer ze al te veel schade opgelopen hebben. En dat geldt voor elk moeras of drasland, waar ter wereld ze ook liggen.

Moerassen, drasland, wetland, meersen, … vallen alle onder de noemer ‘nat gebied’ en zij leren ons bij uitstek dat er best veel gelijkenissen zijn tussen Vlaanderen en pakweg Oeganda.

Een wetland?

Een wetland, of drasland in het Nederlands, is gebied waar de bodem verzadigd is met water. Dit ecosysteem staat permanent of gedurende bepaalde periodes in het jaar onder water. Een rivier vlakbij of een drassige bodem maakt dat er veel water is. In Vlaanderen bestaan nog zo’n 68.000 hectaren wetland. Veelal worden ze beheerd door de Vlaamse Overheid, via het Agentschap Natuur en Bos, of door Natuurpunt.

Op zowat 6.200 km in vogelvlucht van Gent ligt Fort Portal, een stad in het westen van Oeganda die ook bekendstaat als toegangspoort voor toerisme in de streek. 17% van de oppervlakte van die stad bestaat uit wetland, letterlijk ‘nat gebied’.

In Oeganda zijn meer dan 8.600 wetlands officieel beschermd, maar in de praktijk blijven ze onderhevig aan verval. Nog veel meer gebieden zijn onbeschermd en dreigen verloren te gaan of zijn al verdwenen.

Werken in de wetlands in Fort Portal

Join For Water werkt in 6 van de 32 wetlands van Fort Portal. Partners hiervoor zijn KFF, Kyaninga Forest Foundation en NRDI, Natural Resources Defense Initiative. De lokale overheden en inwoners zijn ook betrokken bij de activiteiten.

Wat houden de werken zoal in?

  • Inventariseren: de wetlands liggen verspreid over de stad en hebben grillige vormen. Hoeveel het er exact zijn en over welke oppervlaktes het gaat is niet altijd duidelijk.
  • Identificeren: in kaart brengen welke plekken het meest in verval zijn en dringend herstel en bescherming nodig hebben.
  • Afbakenen: de wettelijk bescherm – de gebieden zijn bekend, maar vaak zijn de zones niet afgebakend waardoor het ook niet duidelijk is waar de mens nog mag komen of niet. Grenspalen duiden de grenzen aan en ook bomen dienen als visuele afbakening.
  • Sensibiliseren: iedereen bewust maken van het belang en de betekenis van wetlands voor mens en natuur.
  • Informeren: 2 bezoekerscentra zijn in opbouw om de bezoekers met woord en beeld te informeren over de waarde van de wetlands.

Ook scholen zijn betrokken. Leerlingen helpen bij het aanplanten van jonge bomen uit boomkwekerijen die speciaal hiervoor zijn opgezet.

De ontwikkeling van alternatieve inkomensbronnen is nodig om de druk van landbouwactiviteiten op de wetlands te verminderen.

Steunen

➡ Lees hieronder verder

UG-Isaiah Ndungo

Getuigenis

Als het twee weken lang hevig regent, hebben de inwoners van Fort Portal geen proper water. Daarom is wat wij doen met Join For Water erg belangrijk. Want wanneer we de wetlands herstellen, neemt hun capaciteit toe om water op te vangen, te absorberen en te filteren.

Isaiah Ndungo – Coördinator Join For Water Oeganda
Gladys Mirembe Natugonza

Getuigenis

In Fort Portal hadden we niet genoeg data over de wetlands, we wisten niet precies waar hun grenzen liepen, of in welke toestand ze zich bevonden. De wetlands die nog gezond zijn, die hebben we afgebakend met grenspalen, zodat de mensen weten waar ze beginnen en waar ze eindigen, zo beschermen we ze tegen verval.

Gladys Mirembe Natugonza, ambtenaar natuurlijke hulpbronnen – Fort Portal, Oeganda

Waarom zijn wetlands belangrijk?

Wetlands zijn van vitaal belang voor mens en natuur, waar ter wereld ze ook liggen.

  • Ze zuiveren water, ze vormen een natuurlijke waterfilter die vuil en vervuilende stoffen tegenhoudt.
  • Ze vullen het grondwater aan omdat ze als een echte spons regenwater en overstromingswater vasthouden.
  • Ze kunnen grote hoeveelheden koolstof opslaan, net als bossen, wat nuttig is in de strijd tegen klimaatverandering.

Wetlands hebben nog andere functies

  • Bescherming tegen overstromingen door regenwater op te slorpen en door plaats te bieden aan rivieren die uit hun oevers treden.
  • Biodiversiteit in stand houden. Ontelbare plant- en diersoorten leven in wetlands, zij hebben het water en de natte omgeving nodig om te overleven.
  • Voedselvoorziening voor de dieren.
  • Recreatie voor de mens, om te wandelen, de natuur te ontdekken, tot rust te komen.
  • Bron voor wetenschappelijk onderzoek.

En de klimaatverandering?

In tijden van klimaatverandering helpen wetlands in alle weersomstandigheden:

  • bescherming tegen overstromingen na hevige regenval,
  • bescherming tegen waterschaarste door hun opvangcapaciteit,
  • opslag van koolstof,
  • werking als een natuurlijke airco.

 

Natte gebieden zijn een veelzijdig en belangrijk ecosysteem op onze planeet. Daarom verdienen ze onze zorg en bescherming, zowel in Vlaanderen als in andere delen van de wereld. Water verbindt ons immers allemaal.

Oeganda wetland in Fort Portal
Fort Portal bestaat nog voor 17% uit natte gebieden. (c) Join For Water
Steun de bescherming van wetlands