Afvalwaterprobleem Bamako in kaart gebracht

Een gebrek aan afval(water)infrastructuur en -beheer zorgt voor een gezondheidsrisico in Bamako, en voor vervuiling van de Niger-rivier.

MALI – Bamako heeft een afvalwaterprobleem. Join For Water werkte samen met het Institut Polytechnique Rural de Formation et de Recherche Appliquée (IPR/IFRA) van Katibougou om het afvalprobleem in kaart te brengen: van het rioolnetwerk van Bamako, over de stortplaatsen, tot de lozingen in de Niger-rivier.

De Niger stroomt over een afstand van 1.700 km door Mali en is een belangrijke bron van water in een regio die gedomineerd wordt door de Sahel-woestijn. De rivier staat onder druk van de klimaatverandering, vervuiling door het volbouwen van de oevers, zandwinning en de informele economische activiteit van goudzoekers en textielververs. Slecht afvalbeheer – slechts 11% van het afvalwater wordt gezuiverd voor het in de rivier stroomt – transformeert de rivier in een open riool, wat op zijn beurt de verspreiding van invasieve planten doorheen het stroomgebied faciliteert.

Vandaag telt de Malinese hoofdstad Bamako 2,5 miljoen inwoners – een enorme druk op de Niger. En terwijl de populatie toeneemt, komen ernstige gebreken aan het licht. De stad heeft – met uitzondering van een bezinkingssyteem voor het afvalwater van enkele industriële sites – geen enkele installatie voor de verwerking van afvalwater. Dat wordt rechtstreeks in de Niger geloosd en regenwatercollectoren raken vervuild met sanitair slib. 

In Groot-Bamako, dat in zes genummerde gemeenten onderverdeeld is (Gemeente I tot VI), werd het bestaande rioolnetwerk in kaart gebracht. De plaatsen waar sanitair- en ander afvalwater worden geloosd, werden gelokaliseerd, en ook de lozingspunten en -volumes in de Niger-rivier werden op de kaart aangeduid.

58 vervuilde collectoren monden uit in Niger-rivier

Het bestaande netwerk omvat 94 collectoren, waarvan 70 gebouwd werden en 24 natuurlijke structuren zijn. Hoewel de collectoren aanvankelijk bedoeld waren voor de opvang van regenwater, zijn ze, bij gebrek aan een degelijk afvalwaterbeheer, getransformeerd in open riolen. 58 monden rechtstreeks uit in de Niger-rivier en vormen een substantiële bron van vervuiling.

Stortplaatsen ontbreken of zijn in slechte staat

Van de zes gemeenten heeft Gemeente I geen enkele stortplaats voor vast afval. De bewoners dumpen afval langs de kant van de weg of deponeren het in één van de collectoren. Gemeente IV heeft één stortplaats die in slechte staat is waardoor een deel van het afval in de rivier belandt. Drie gemeenten hebben twee stortplaatsen maar in Gemeente V lekt vocht uit het gestorte afval in een zijarm van de rivier. Gemeente VI, de grootste gemeente, heeft zes stortplaatsen.

Besmettingsgevaar

Het sanitair slib wordt enkel in Gemeente VI op twee officiële sites gestort terwijl er in Gemeenten III, IV en V officieuze sites zijn en het slib in de Gemeenten I en II gewoon in de omgeving terechtkomt. De officiële sites in Gemeente VI zijn niet voorzien om het slib te behandelen en fungeren enkel als tijdelijke opslag. Het sanitaire slib wordt gedeeltelijk afgevoerd via rioleringen die de omgeving besmetten en de sites overstromen frequent tijdens het regenseizoen. Bovendien stelt men geregeld illegale lozingen vast en worden ook aansluitingen van huishoudelijk water vastgesteld.

Al deze inbreuken leggen de gebreken van de bestaande infrastructuur en het ontbreken van andere installaties bloot. Van de 58 collectoren die uitmonden in de Niger werden er 49 als problematisch bestempeld: ze voeren 611.548 m³ per dag af. Deze grote hoeveelheid water omvat ook water van natuurlijke oorsprong maar het wordt door de grote vervuiling met afval en afvalwater toch als vervuild beschouwd.

SDG 6

Verstedelijking, de groeiende, jonge bevolking en de economische groei zetten de waterkwaliteit van de Niger sterk onder druk. Bovendien ontbreekt wetgeving en de wetten die er zijn worden nauwelijks gehandhaafd.

Een van de doelstellingen van SDG 6 – de Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling voor water – is tegen 2030 de waterkwaliteit te verbeteren, door vervuiling met 50% terug te brengen. De Niger is de 9e meest vervuilde rivier ter wereld.

 

>> De volledige studie kan je hier nalezen.