Het juiste gewas op het juiste moment

De meteostations sturen via internet de data door zodat ze overal consulteerbaar zijn. (c) Céline Jacmain

Haïti - Als je weet hoeveel water er in de bodem is opgeslagen en je de weersvoorspellingen kent, kan je het juiste gewas op het juiste tijdstip planten. En dat is een groot voordeel voor de boeren in de vlakte van de Moustiques in het noordwesten van Haïti. De nieuwe weerstations maken dit mogelijk.

Met die weerstations kunnen de boeren aan agrometeorologie doen, eenvoudig gezegd betekent dit dat ze de hulpbronnen zon, wind, luchtvochtigheid, temperatuur en neerslag optimaal kunnen beheren om aan landbouw te doen.

Optimaal gebruik van water betekent dat het juiste gewas wordt geplant voor het beschikbare vocht, zodat de plant het meeste absorbeert en er slechts een klein beetje vocht overblijft voor onkruid. Tegelijk worden bodemerosie en verlies van meststoffen door afspoeling van water tot een minimum beperkt. Door gewoon de neerslag te registreren en gebruik te maken van beslissingstabellen kunnen de voorlichtingsmedewerkers de landbouwers adviseren over de aanplant van gewassen. Rijst, bijvoorbeeld, is een waterintensief gewas, dus als het op een bepaalde datum niet genoeg heeft geregend, is rijst niet het juiste gewas om dat seizoen te planten. Sorghum daarentegen past zich beter aan aan zwakke neerslag en is bestand tegen droogte. 

Chronische voedselonzekerheid

De weersgegevens helpen om betere oogsten te hebben en zo het risico van voedselonzekerheid te verminderen. Voor Join For Water en zijn partner ODRINO zijn de installatie van agrometeorologische stations onderdeel van het EU/DGD-programma van geïntegreerd waterbeheer en voedselzekerheid in deze regio. De gegevens uit het netwerk van regenmeters dat Join For Water en ODRINO enkele jaren geleden al installeerden, vullen de infobulletins aan. Ook het departementale ministerie voor Landbouw dat waakt over de voedselzekerheid, gebruikt de gegevens.

En dat is nodig, want in het noordwesten komt voedselonzekerheid voor bij 57,7% van de bevolking, dat is een pak hoger dan het nationale gemiddelde van 45,2%. De toegang tot voedsel is beperkt want de mensen hebben een heel laag inkomen en bijna driekwart van het basisvoedsel is afkomstig uit de andere departementen van Haïti.

Eén op de 3 jaar kent grote droogte en de gemiddelde neerslag bedraagt 700 mm per jaar. De landbouwproductiviteit ligt dan ook erg laag op de verschraalde bodems in een regio waar de woestijnvorming bezig lijkt.

Extra expertise en vorming

In deze fase van het project zijn reeds twee agrometeorologische stations geïnstalleerd en een derde wordt stroomopwaarts van het stroomgebied geïnstalleerd. Julien Deroy, tot voor kort medewerker van Join For Water, brengt zijn expertise in. Hij is momenteel doctoraalstudent waterbeheer en agrometeorologie aan de universiteiten van Luik en die van Quisqueya in Haïti. Het onderzoeksproject wordt gefinancierd door Wallonie Bruxelles International (WBI) in het kader van de 5e Permanente Gemengde Commissie (CMP) met Haïti. De universiteit heeft ruime expertise met de installatie van apparatuur (agrometeorologische stations, sondes voor het monitoren van schommelingen in de vochtigheid van landbouwgronden en het meten van het debiet van de rivier, enz.), de opleiding hierin en de coproductie van kennis voor een duurzaam en bewust beheer van waterbronnen. 

Een eerste vormingssessie over het gebruik en de interpretatie van de gegevens is achter de rug. De projectbeheerders volgden de vorming en ook mensen van het departementale ministerie Landbouw en Milieu. Ze leerden werken met de online tool Field Climate. De weerstations sturen immers geregeld gegevens door via internet, zodat die overal beschikbaar zijn en de gebruikers van Field Climate overzichten en grafieken kunnen maken. 

Tijdens een bezoek konden de deelnemers ook de meetstations zelf leren kennen.
 

  • TEKST: Céline Jacmain, Julien Deroy